<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Enterococcus faecalis</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Enterococcus_faecalis"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Enterococcus_faecalis rootpage-Enterococcus_faecalis skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><i>Enterococcus faecalis</i></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r183054365">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .Person{font-variant:small-caps}.mw-parser-output table.taxobox{background:white;border:1px solid #72777d;border-collapse:collapse;clear:right;float:right;margin:1em 0 1em 1em}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>th{background:#9bcd9b;border:1px solid #72777d;text-align:center}.mw-parser-output table.taxobox.palaeobox>*>*>th{background:#e7dcc3}.mw-parser-output table.taxobox.parabox>*>*>th{background:#b9b9b9}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.Person,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-name,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-bild,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-zeit{text-align:center}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style>
<table cellpadding="2" class="float-right taxobox infobox" id="Vorlage_Taxobox" style="width:300px;margin-top:0.5em;" summary="Taxobox">
<tbody><tr>
<th><i>Enterococcus faecalis</i>
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-bild" style="font-size:smaller;">
<p><i>Enterococcus faecalis</i>
</p>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Systematik_(Biologie)" title="Systematik (Biologie)">Systematik</a>
</th></tr>
<tr>
<td>
<table class="toptextcells" style="width:100%;">
<tbody><tr>
<td><i><a href="Abteilung_(Biologie)" title="Abteilung (Biologie)">Abteilung</a>:</i>
</td>
<td><a href="Firmicutes" class="mw-redirect" title="Firmicutes">Firmicutes</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Klasse_(Biologie)" title="Klasse (Biologie)">Klasse</a>:</i>
</td>
<td><a href="Bacilli" title="Bacilli">Bacilli</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Ordnung_(Biologie)" title="Ordnung (Biologie)">Ordnung</a>:</i>
</td>
<td><a href="Milchs%C3%A4urebakterien" title="Milchsäurebakterien">Milchsäurebakterien</a> (Lactobacillales)
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Familie_(Biologie)" title="Familie (Biologie)">Familie</a>:</i>
</td>
<td><a href="Enterococcaceae" title="Enterococcaceae">Enterococcaceae</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Gattung_(Biologie)" title="Gattung (Biologie)">Gattung</a>:</i>
</td>
<td><a href="Enterococcus" class="mw-redirect" title="Enterococcus"><i>Enterococcus</i></a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Art_(Biologie)" title="Art (Biologie)">Art</a>:</i>
</td>
<td><i>Enterococcus faecalis</i>
</td></tr>
</tbody></table>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Nomenklatur_(Biologie)" title="Nomenklatur (Biologie)">Wissenschaftlicher Name</a>
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-name"><i>Enterococcus faecalis</i>
</td></tr>
<tr>
<td class="Person">(Andrewes & Horder 1906)<br><a href="Karl-Heinz_Schleifer" title="Karl-Heinz Schleifer">Schleifer</a> & Kilpper-Bälz 1984
</td></tr>
</tbody></table>
<p><i><b>Enterococcus faecalis</b></i> (früher als <i>Streptococcus faecalis</i> bezeichnet) ist ein im Darm von Menschen und Tieren vorkommendes <a href="Gram-F%C3%A4rbung" title="Gram-Färbung">grampositives</a> Bakterium. Die <a href="Katalase" title="Katalase">Katalase</a>-negativen <a href="Kokken" title="Kokken">Kokken</a> sind häufig paarweise oder in Kettenform angeordnet. Es sind anspruchslose <a href="Organismus" title="Organismus">Organismen</a>, die sowohl einen <a href="Anaerobie" title="Anaerobie">anaeroben</a> als auch <a href="Aerobie" title="Aerobie">aeroben</a> Stoffwechsel aufweisen.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Merkmale">Merkmale</h2></div>
<p>Auf <a href="Blutagar" title="Blutagar">Blutagar</a> kann man eine α-, β- oder keine <a href="H%C3%A4molyse" title="Hämolyse">Hämolyse</a> beobachten. <i>Enterococcus faecalis</i> ist weitgehend <a href="Resistenz" title="Resistenz">resistent</a> gegenüber <a href="Gallensalze" class="mw-redirect" title="Gallensalze">Gallensalzen</a> und <a href="Optochin-Test" title="Optochin-Test">Optochin</a>. Es ist <a href="Thermostabil" class="mw-redirect" title="Thermostabil">hitzestabil</a> (<a href="Wachstum_(Biologie)" title="Wachstum (Biologie)">Wachstum</a> bei 37<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> °C), sowie salztolerant (Wachstum in 6,5%iger <a href="Natriumchlorid" title="Natriumchlorid">NaCl</a>-Lösung). Außerdem <a href="Hydrolyse" title="Hydrolyse">hydrolysieren</a> sie <a href="%C3%84skulinspaltung" title="Äskulinspaltung">Äskulin</a>. Sie tragen das <a href="Lancefield-Einteilung" title="Lancefield-Einteilung">Lancefield-Gruppen</a>-D-<a href="Antigen" title="Antigen">Antigen</a>, aber die <a href="Extraktion_(Verfahrenstechnik)" class="mw-redirect" title="Extraktion (Verfahrenstechnik)">Extraktion</a> des Antigens ist schwieriger als bei den <a href="Streptokokken" title="Streptokokken">Streptokokken</a>, da <a href="Enterococcus" class="mw-redirect" title="Enterococcus">Enterokokken</a> mehr <a href="Teichons%C3%A4ure" class="mw-redirect" title="Teichonsäure">Teichonsäure</a> und weniger <a href="Polysaccharid" class="mw-redirect" title="Polysaccharid">Polysaccharid</a> aufweisen.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Klinische_Bedeutung">Klinische Bedeutung</h2></div>
<p>Es sind sowohl <a href="Pathogenit%C3%A4t" title="Pathogenität">pathogene</a> als auch apathogene <a href="Stamm_(Biologie)#Innerhalb_einer_Mikroben-_oder_Viren-Spezies" title="Stamm (Biologie)">Stämme</a> bekannt. Bisher konnten weder <a href="Toxin" title="Toxin">Toxine</a> noch andere <a href="Virulenz" title="Virulenz">virulente</a> Faktoren nachgewiesen werden, <a href="Plasmid" title="Plasmid">plasmid</a>-übertragenes <a href="H%C3%A4molyse" title="Hämolyse">Hämolysin</a> könnte eine Rolle spielen.
</p><p>Die pathogenen Stämme verursachen <a href="Nosokomiale_Infektion" title="Nosokomiale Infektion">nosokomiale Infektionen</a> bei Personen mit geschwächtem Immunsystem. Weiterhin können eine <a href="Endokarditis" title="Endokarditis">Endokarditis</a>, sowie Blasen-, Prostata- und Nebenhodeninfektionen ausgelöst werden. Der Befall des Nervensystems ist selten. Bei mangelnder Hygiene oder Schwächung des Immunsystems kann auch eine <a href="Scheidenentz%C3%BCndung" class="mw-redirect" title="Scheidenentzündung">Scheidenentzündung</a> (Vaginose) durch <i>Enterococcus faecalis</i> induziert werden. <i>E. faecalis</i> ist für etwa 90 % der durch Enterokokken verursachten Infektionen verantwortlich.<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Behandelt werden Infektionen mit Enterococcus faecalis mit <a href="Ampicillin" title="Ampicillin">Ampicillin</a> (auch mit zusätzlicher Gabe von <a href="Gentamicin" title="Gentamicin">Gentamicin</a>). Alternative Antibiotika sind <a href="Mezlocillin" title="Mezlocillin">Mezlocillin</a>, <a href="Piperacillin" title="Piperacillin">Piperacillin</a> und <a href="Vancomycin" title="Vancomycin">Vancomycin</a>.<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Bei einigen Stämmen des Bakteriums wurden <a href="Antibiotikum-Resistenz" class="mw-redirect" title="Antibiotikum-Resistenz">Antibiotikaresistenzen</a> gegenüber <a href="Chloramphenicol" title="Chloramphenicol">Chloramphenicol</a> (Cmr), <a href="Erythromycin" title="Erythromycin">Erythromycin</a> (Emr), <a href="Tetracyclin" title="Tetracyclin">Tetracyclin</a> (Tcr) und <a href="Minocyclin" title="Minocyclin">Minocyclin</a> (Mnr) nachgewiesen.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Vorwiegend in Krankenhäusern wurden bei 13 % der Bakterienstämme Resistenzen gegen Ampicillin gefunden.<sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Von 676 untersuchten Stämmen weisen nur 0,1 % eine <a href="Amoxicillin" title="Amoxicillin">Amoxicillinresistenz</a> auf.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Synonyme">Synonyme</h2></div>
<p>Im Jahre 1984 wurden die Arten <i>Streptococcus faecalis</i> und <i>Streptococcus faecium</i> der Gattung <i>Enterococcus</i> zugeordnet (neu <i>Enterococcus faecalis</i> und <i><a href="Enterococcus_faecium" title="Enterococcus faecium">Enterococcus faecium</a></i>).<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Quellen">Quellen</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.dsmz.de/catalogues/details/culture/DSM-25643.html?tx_dsmzresources_pi5%5BreturnPid%5D=304"><i>Details: DSM-25643.</i></a> In: <i>www.dsmz.de.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 14. Dezember 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AEnterococcus+faecalis&rft.title=Details%3A+DSM-25643&rft.description=Details%3A+DSM-25643&rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.dsmz.de%2Fcatalogues%2Fdetails%2Fculture%2FDSM-25643.html%3Ftx_dsmzresources_pi5%255BreturnPid%255D%3D304"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Helmut Hahn: <i>Medizinische Mikrobiologie und Infektiologie.</i> 6. Auflage. Springer Verlag, 2009, ISBN 978-3-540-46359-7, S. 223.</span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Marianne_Abele-Horn" title="Marianne Abele-Horn">Marianne Abele-Horn</a>: <i>Antimikrobielle Therapie. Entscheidungshilfen zur Behandlung und Prophylaxe von Infektionskrankheiten.</i> Unter Mitarbeit von Werner Heinz, Hartwig Klinker, Johann Schurz und August Stich, 2., überarbeitete und erweiterte Auflage. Peter Wiehl, Marburg 2009, ISBN 978-3-927219-14-4, S. 263.</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text">K. Pepper u. a.: <i>Location of antibiotic resistance markers in clinical isolates of Enterococcus faecalis with similar antibiotypes.</i> In: <i><a href="Antimicrob_Agents_Chemother" class="mw-redirect" title="Antimicrob Agents Chemother">Antimicrob Agents Chemother</a>.</i> vol. 9 (1987), 31, S. 1394–1402, <a class="external mw-magiclink-pmid" rel="nofollow" href="https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3118797?dopt=Abstract">PMID 3118797</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text"><i>The prevalence of fecal colonization of enterococci, the resistance of the isolates to ampicillin, vancomycin, and high-level aminoglycosides, and the clonal relationship among isolates.</i> In: <i><a href="Microb_Drug_Resist" class="mw-redirect" title="Microb Drug Resist">Microb Drug Resist</a>.</i> 2005 Summer, 11(2), S. 159–164.</span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a></span> <span class="reference-text">K. H. Schleifer, R. Kilpper-Balz: <i>Transfer of Streptococcus faecalis and Streptococcus faecium to the genus Enterococcus nom. rev. as Enterococcus faecalis comb. nov. and Enterococcus faecium comb. nov.</i> In: <i>Int. J. Syst. Bacteriol.</i> 34, (1984), S. 31–34.</span>
</li>
</ol>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>Michael Rolle, Anton Mayr: <i>Medizinische Mikrobiologie, Infektions- und Seuchenlehre.</i> Enke Verlag, Stuttgart 2007, ISBN 978-3-8304-1060-7.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r261891140">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .webarchiv-memento a{color:inherit}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><a rel="nofollow" class="external text" href="https://web.archive.org/web/20140613023739/http://www.zct-berlin.de/klinik.praxis/enteroFaecalis.html"><i>zct-berlin.de</i></a> (<span class="webarchiv-memento"><a href="Webarchivierung#Begrifflichkeiten" title="Webarchivierung">Memento</a></span> vom 13. Juni 2014 im <i><a href="Internet_Archive" title="Internet Archive">Internet Archive</a></i>)[ ]</li>
<li><i>E. faecalis</i> auf Medium</li></ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-01-09" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Enterococcus_faecalis&oldid=252066227">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>